Czym jest zdrada, jak sobie poradzić ze zdradą? Życie po zdradzie

Zdrada w związkuZdrada boli jak sztylet wbity w serce, jak policzek, jak najgłośniejszy krzyk… Zdrada jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń, z jakimi przychodzi się nam mierzyć. Czym dokładnie jest zdrada, od czego zależy jej przeżywanie oraz jak żyć po zdradzie - wybaczyć czy odejść?. Co zrobić, gdy to my zdradziliśmy?

Zdrada - czym jest?

Zdrada jest zachowaniem krzywdzącym wobec drugiej osoby, obejmującym sprawienie jej zawodu, zawiedzenie zaufania, sprawienie jej przykrości emocjonalnej naszym zachowaniem z inną osobą.

Rodzaje zdrady

Zasadniczo, wyróżniamy dwa rodzaje zdrady, zdradę fizyczną (cielesną) oraz emocjonalną:

  • zdrada fizyczna (cielesna): to jak nietrudno się domyśleć - kontakt fizyczny, zbliżenie seksualne z inną osobą niż ta, z którą pozostajemy w związku. Może być do akt seksualny, pocałunki, pieszczoty. Zdrada fizyczna może przyjmować postać długotrwałego romansu;

  • zdrada emocjonalna: to relacja z drugą osobą, która nie jest oparta na fizyczności (a przynajmniej nie tylko na niej), to bliskość, zażyłość, coś więcej niż przyjaźń w przypadku osób, spośród których choć jedna pozostaje w innym związku.

Bardzo często oba rodzaje zdrad występują równocześnie lub jedna przechodzi w drugą. Pamiętajmy, że nie da się jednoznacznie określić, który rodzaj zdrady boli bardziej. To kwestia bardzo indywidualna, zależna od wielu czynników.

Przyczyny zdrady - dlaczego zdradzamy?

Dlaczego dopuszczamy się zdrady lub zostajemy zdradzeni? Co takiego skłania nas do tego przykrego dla drugiej strony czynu?

Wśród czynników, dla których dopuszczamy się zdrady wymienić można:

  • brak poczucia spełnienia w aktualnym związku: brakuje nam bliskości partnera, jego uwagi, zainteresowania i szukamy tego poza relacją;

  • brak satysfakcji z życia seksualnego: zbyt mała liczba zbliżeń, które nie są dla nas satysfakcjonujące lub wręcz przeciwnie - naciskanie partnera na seks, podczas gdy my tego nie potrzebujemy;

  • ciekawość: jak wygląda relacja z kimś innym, jest tak zazwyczaj w przypadku zdrad w pierwszych związkach;

  • odwet: zdrada jako odwet na partnerze, który zdradził nas w przeszłości;

  • chwilę zapomnienia: zwłaszcza w trudnych chwilach życiowych czy momencie upojenia alkoholowego - pamiętajmy, że absolutnie nie tłumaczy to osoby zdradzającej;

  • długa nieobecność ukochanej osoby: spowodowana wyjazdem do pracy, pobytem w szpitalu, itp. oraz związane z tym poczucie samotności, chęci bycia blisko kogoś.

Jak widać, zdrada może pojawić się z różnych powodów, wiele z nich może występować łącznie.

Jak poznać, że ktoś nas zdradził?

Po czym poznać kto zdradził

Po czym poznać, że zostaliśmy zdradzeni? Nie ma zestawu objawów, które jednoczenie określą nam, że ktoś nas zdradził. Możemy jednak zaobserwować pewne zmiany w zachowaniu ukochanej osoby, które mogą - ale nie muszą - świadczyć o tym, że w naszym związku dopuszczono się zdrady.

Naszą uwagę powinno zwrócić to, że:

  • ukochana osoba zaczyna o wiele bardziej o siebie dbać;

  • używa wielu kosmetyków, choć wcześniej tego nie robiła;

  • ubiera się inaczej, bardzo dba o swój wygląd, stylizacje;

  • zmieniło się nasze życie seksualne, zbliżeń jest bardzo mało, nie ma ich wcale (ukochana osoba w ogóle ich nie inicjuje, odmawia seksu) lub wręcz przeciwnie zbliżeń jest tyle samo lub więcej ale są inne, ukochana osoba zmieniła się w łóżku, preferuje inne pozycje, ma inne fantazje niż wcześniej;

  • ukochana osoba nagle zaczyna więcej pracować, zostawać do późna, wyjeżdżać służbowo, wychodzić sama z domu;

  • ukochana osoba odnosi się do nas inaczej, krytykuje nas, krzyczy, wypomina wady, trudności;

  • w związku zaczyna brakować czułości, bliskości, chwil dla siebie;

  • bliska nam osoba zmieniła się, ma inne pasje, odmienne grono znajomych;

  • zaczęła mieć swoje tajemnice, pisze z kimś SMS-y, ustawiła hasło w telefonie i komputerze.

Te wszystkie sygnały, zwłaszcza jeśli kilka z nich występuje razem mogą świadczyć o tym, że zostaliśmy zdradzeni lub romans trwa.

Zdrada a… - od czego zależy, jak ją przeżywamy?

Gdy dowiadujemy się prawdy, pojawiają się w nas różnorodne i bardzo silne negatywne emocje: złość, a wręcz wściekłość, lęk o to, co dalej, poczucie bezradności, frustracji, żalu, rozpaczy.

Od czego tak naprawdę zależy stopień przeżywania zdrady - to, jak podejdziemy do tego, co nas spotkało?

Zdrada a uprzednie doświadczenia

Chodzi oczywiście o to, która to była zdrada w naszym życiu… Czy pierwsza zdrada boli najbardziej? Czy później już niejako "uodparniamy się" na ból psychiczny, na traumy emocjonalne? Wiele osób, które doświadcza przemocy psychicznej czy molestowania po pewnym czasie zaczyna niejako "przyzwyczajać się" do cierpienia.

W przypadku zdrady sprawa wygląda nieco inaczej. Z jednej strony nie ma reguły, że pierwsza zdrada boli najbardziej. Owszem, jest to wydarzenie niezwykle trudne emocjonalnie, pojawia się wiele negatywnych emocji, stykamy się bowiem z nim po raz pierwszy.

A czy kolejna z rzędu zdrada również boli? Owszem, bo nie chodzi o to, która to zdrada (chociaż bywa i tak, że kolejna boli nieco mniej, ponieważ już znamy te emocje) ale o jej okoliczności.

Zdrada a wiek osoby zdradzonej

Czy przeżywanie zdrady jest związane z wiekiem, w jakim jej doświadczyliśmy? Czasami osoby młode, które doświadczają zdrady po raz pierwsze przeżywają ją o wiele mocniej, mniej bowiem mają na swoim koncie trudnych doświadczeń i nie wiedzą, jak poradzić sobie z pojawiającymi się emocjami. Osoby starsze mogą przeżywać zdradę nieco inaczej, są bowiem o wiele bardziej dojrzałe emocjonalnie.

Zdrada a staż związku

Jak na przeżywanie zdrady wpływa staż związku? Czy w przypadku krótkotrwałej relacji boli mniej? Zwykle tak, choć nie zawsze, bywa, że w krótszych związkach emocje są o wiele silniejsze, ponieważ nie wyszliśmy jeszcze z fazy zauroczenia.

Zdrada a rodzaj związku

Czy zdrada boli bardziej w małżeństwie niż związku nieformalnym? Może tak być, zwłaszcza w przypadku par po ślubie kościelnym, zwłaszcza osób wierzących. W tym wypadku połączył je sakrament, przysięgali sobie wierność przed Bogiem i jedna z osób tą przysięgę złamała.

Boli to również bardziej, ponieważ - w przypadku podjęcia decyzji o rozpadzie związku - odejście jest o wiele trudniejsze, musimy bowiem się rozwieść.

Zdrada a posiadanie dzieci

Czy posiadanie w związku dzieci wpływa na przeżywanie zdrady? Owszem, gdy w relacji pojawiają się dzieci nie mówimy już o związku ale o rodzinie, o dwojgu ludzi, których miłość sprawiła, że na świecie pojawiły się jej owoce - dzieci.

Czy zdrada obli wtedy bardziej? Na pewno, ponieważ dotyka wszystkich, całej rodziny, dzieci również (zwykle niezależnie od tego, w jakim są wieku). Nastoletnie pociechy zwykle rozumieją, co dzieje się między rodzicami, wiedzą, czym jest zdrada ale nie rozumieją, co takiego się stało, że doświadczają jej w swojej rodzinie.

Małe dzieci, w tym przedszkolaki, nie rozumieją pojęcia zdrady, nie wiedzą, co wydarzyło się w ich rodzinie. Jest to związane z ich poziomem rozwoju poznawczego oraz emocjonalnego. Czują jednak, że coś złego dzieje się w ich rodzinie, rodzice coś przeżywają, co rzutuje na wszystkich.

Jak zachowują się dzieci, gdy w ich rodzinie miała miejsca zdrada?

Mogą reagować bardzo różnie. Małe dzieci mogą:

  • regresować się w rozwoju, np. zacząć się powtórnie moczyć w nocy, słabiej mówić, chcieć spać z rodzicami;

  • buntować się, przyjmować na siebie emocje rodziców, odczuwać ból, frustrację, smutek i złość;

  • zachowywać się agresywnie w domu i szkole / przedszkolu;

  • mówić innym o tym, co dzieje się w ich domu, że rodzice się kłócą, itp.

Dzieci w wieku nastoletnim mogą:

  • mieć problemy w szkole z nauką, wagarować;

  • spotykać się ze zbuntowanymi kolegami i koleżankami;

  • wpaść w nałogi, zacząć palić papierosy, pić alkohol, spożywać narkotyki;

  • próbować odseparować się od problemów, spędzać w domu jak najmniej czasu, podejmować próby ucieczki z domu;

  • wpaść w różnorodne zaburzenia, w tym depresję, zaburzenia odżywiania, uzależnienia czy podejmować próby samobójcze.

Jak widać, zdrada wpływa na całą rodzinę, również - a może zwłaszcza - na dzieci. Warto otoczyć je opieką, aby jak najmniej odczuły to, co dzieje się między rodzicami. Warto je poinformować, że rodzice mają trudności, aby się porozumieć, że trochę się kłócą ale nadal bardzo je kochają niezależnie od tego, czy będą dalej razem czy nie.

Warto rozważyć podjęcie terapii psychologicznej, zwłaszcza rodzinnej ale i zapisanie dziecka do psychologa, aby pomóc mu zrozumieć to, co dzieje się w rodzinie, dać możliwość porozmawiania z kimś o tym, co czuje. Dziecka zwykle nie chce obarczać skonfliktowanych rodziców swoimi emocjami i przeżyciami.

Zdrada a płeć

Kogo zdrada boli bardziej, kobiet czy mężczyzn? Czy jej przeżywanie jest zależne od płci? Co ciekawe… zwykle tak. Kobiety i mężczyźni nieco inaczej postrzegają zdradę, inaczej są interpretują i przeżywają.

Kobiety traktują zdradę bardzo emocjonalnie, przeżywają fizyczny aspekt zdrady (jeśli była to zdrada fizyczna) ale o wiele bardziej boli je to, że ich partner wszedł w relację emocjonalną z inną osobą. U pań pojawia się wiele negatywnych emocji, w tym odnoszących się do zdradzającego partnera, kochanki ale i ich samych. Kobiety mogą odnosić się w żalu do swojej atrakcyjności jako kochanki (czują się gorsze, brzydsze), co negatywnie wpływa na ich pewność siebie.

Mężczyzna również emocjonalnie reaguje na zdradę, zwykle o wiele bardziej przeżywa zdradę fizyczną, gdy ukochana odbyła stosunek seksualny z innym mężczyzną. Panowie także odnoszą straty, związane z pewnością siebie i samooceną, czują, że nie dali partnerce tego, czego potrzebowała, zarówno w sferze seksualnej, jak i emocjonalnej.

Kiedy wybaczyć i ratować związek?

Nasz świat emocjonalny po zdradzie… wygląda jak gruzowisko. Zawaliło się nam wszystko: bezpieczny świat, plany, marzenia… To wszystko już nie ma znaczenia. Co robić? Wybaczyć wszystko w imię naszej miłości i zrobić wszystko, abyśmy żyli jak dawniej?

Na to pytanie nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Warto jednak wiedzieć, że jeśli sami czujemy, że jesteśmy w stanie wybaczyć (nie zapomnieć ale wybaczyć!) i podjąć próbę ratowania związku, to jest to największy krok do sukcesu. Istotna jest również reakcja drugiej strony. Czy ukochana osoba, która nas zdradziła, chce ratować naszą relację? Wyraża taką wolę i chęć?. Czy żałuje tego, co się stało, czy zerwała kontakt z kochankiem / kochanką?

Dla wielu osób istotne jest również to, czy romans trwał długo czy był sytuacją jednorazową. Zwykle przelotny romans łatwiej wybaczyć, niż odbudować związek po długoletniej zdradzie.

Kiedy odpuścić i odejść?

Czy są sytuacje, kiedy z góry wiadomo, że się nie uda, że nic z tego nie będzie?. Owszem, próby wybaczenia i ratowania relacji lepiej odpuścić w sytuacji, gdy ukochana osoba jasno i wyraźnie daje nam do zrozumienia, że nie chce kontynuować naszego związku, ratować go lub/i zdradzający chce kontynuować relację z osobą, z jaką nas zdradził.

Czujemy, że nie damy razy poradzić sobie ze zdradą, być dalej z tą osobą, czujemy to niej obrzydzenie, narasta w nas gniew - pamiętajmy, że te emocje zwykle pojawiają się na początku, gdy dowiemy się, że ukochana osoba nas skrzywdziła, są wtedy zupełnie normalne i naturalne.

Jeśli jednak nie słabną po pewnym czasie, a nawet jeszcze przybierają na sile, bardzo prawdopodobne, że nie damy razy uratować tej relacji, zdrada nie jest pierwszą w tym związku, ukochana osoba zarzeka się za każdym razem, że nigdy więcej tego nie zrobi i po raz kolejny zawodzi nasze zaufanie.

To ja zdradziłem/am - co dalej?

Odwróćmy sytuację, a jeśli to Ty zdradziłaś/eś? Co zrobić? Odejść, przyznać się, nic nie mówić i szybko zakończyć romans? A co jeśli wcale tego nie chcemy? Pierwszą kwestią jest poczynienie analizy tego, co się stało i refleksji nad tym.

Odpowiedzmy sobie na pytanie:

  • Dlaczego zdradziłam/em? Co takiego się stało w moim związku, czego mi brakowało, że pojawiła się zdrada?

  • Czy jej żałuję, nie chcę, aby się powtórzyła? Czy jestem gotowa/y zakończyć romans?

  • Czy chcę odbudować relację z ukochaną osobą, jestem w stanie powiedzieć jej wszystko i zasłużyć ponownie na jej zaufanie?

  • To trudne pytania, niełatwe emocje i jeszcze trudniejsze rozmowy we dwoje…

  • A może lepiej zataić prawdę, zerwać kontakt z kochankiem/ką i udawać, że nic się nie stało?A czy my wolelibyśmy żyć w niewiedzy?

  • A może dla związku lepiej będzie, gdy ukochana osoba nie pozna prawdy, bo nigdy nam nie wybaczy?

  • A co jeśli zazdrosna kochanka albo kochanek wyjawi prawdę? Na te pytania każdy powinien odpowiedzieć w zgodzie z własnym sumieniem.

Pamiętajmy również, że jeśli po zdradzie wiemy, że chcemy kontynuować relację z kochankiem / kochanką i zakończyć obecną relację, nie zwlekajmy z wyjawieniem prawdy. Jest ona bolesna, ale im szybciej przeprowadzimy tą rozmowę, tym będzie nam łatwiej i zaoszczędzimy drugiej osobie większej ilości bólu, cierpienia i rozczarowania.

Życie po zdradzie - czy to możliwe, żeby jeszcze było dobrze?

Warto pamiętać, że zdrada ukochanej osoby, choć na początku bardzo boli, czujemy, że nie damy rady sobie z nią poradzić, to jest to doświadczenie, które wydarza się po coś. Z jednej strony jest to dla nas informacja, że w naszym związku nie działo się dobrze, skoro ukochana osoba dopuściła się zdrady. A jeśli to my zdradziliśmy, kluczowe jest odpowiedzenie sobie na pytanie, dlaczego to się stało i czy chcemy ratować naszą relację. Nie ma wielkiego znaczenia po czyjej stronie leżała wina, czego brakowało i co mogliśmy zrobić, aby nie doszło do zdrady - to się wydarzyło i najważniejsze jest, jak potoczą się dalsze losy naszej relacji.

Z drugiej strony zdrada nadaje bieg wydarzeniom, związek albo przetrwa albo się rozstaniemy, bywa odpowiedzią na wiele pytań ale i pozostawia wątpliwości… Nikt nikomu nie życzy zdrady. Każdy, kto jej doświadczył wie, jak trudne i wyczerpujące emocjonalnie jest to doświadczenie. Jest ona również cennym doświadczeniem, które wyposaża nas w nowe umiejętności i sprawia, że stajemy się ludźmi jeszcze bardziej świadomymi i dojrzałymi.

Pamiętajmy, że w przypadku zdrady, czy to fizycznej czy emocjonalnej nie mówimy o tym, że zapomnimy o tym, co się stało. Nie da się zapomnieć i nie powinniśmy tego robić. To było coś, co zdarzyło się w naszym związku ale warto traktować to jako wydarzenie, które czemuś służyło. Wiele osób, które doświadczyło w swoim związku zdrady, przeżyło ją i odbudowało relację twierdzi, że zdrada - choć doświadczenie emocjonalnie traumatyczne - wniosło do relacji nową jakość, sprawiło, że nie jest taka sama jak przedtem, jest inna, lepsza, trwalsza.
Ludzie, którzy odbudowali swoją relację po zdradzie ale i weszli po niej w nowy związek są – choć pokiereszowani psychicznie, zranieni najbardziej jak tylko można… to są również o wiele bardziej dojrzali emocjonalnie, silniejsi psychicznie.

Zdrada jako doświadczenie trudne umacnia ich i sprawia, że zwiększa się ich poczucie sprawczości - poradzili sobie z tak trudnym emocjonalnie doświadczeniem i potrafili stawić czoła temu, co trudne. Życie po zdradzie jest możliwe ale dojście do równowagi emocjonalnej jest droga pełną wybojów, zakrętów. Jest procesem.

Sandra Pawlak
Dziennikarka, psycholog, blogerka. Ciekawska i analityczna obserwatorka życia.

Komentarze