Atak paniki to nagły epizod intensywnego lęku, któremu mogą towarzyszyć kołatanie serca, duszność, drżenie, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy oraz silne przekonanie, że zaraz wydarzy się coś niebezpiecznego, informuje redakcja LifestyleBlog. Objawy zwykle narastają gwałtownie i osiągają największe nasilenie w ciągu kilku minut, nawet jeśli osoba nie znajduje bezpośredniej przyczyny swojego stanu.
Napad może pojawić się podczas stresującego wydarzenia, ale również w domu, podczas snu, jazdy samochodem, zakupów lub odpoczynku. Pojedynczy epizod nie oznacza automatycznie zaburzenia panicznego, jednak powtarzające się napady, lęk przed kolejnym atakiem oraz unikanie określonych miejsc wymagają konsultacji z lekarzem, psychologiem albo psychiatrą. Pierwszy silny napad z bólem w klatce piersiowej, omdleniem lub nietypową dusznością powinien zostać oceniony medycznie, ponieważ podobne objawy mogą mieć także przyczyny somatyczne.
Jak wygląda atak paniki i jakie objawy pojawiają się najczęściej?
Objawy ataku paniki obejmują jednocześnie reakcje fizyczne, emocjonalne i poznawcze. Organizm uruchamia mechanizm alarmowy związany z układem współczulnym, mimo że realne zagrożenie może nie występować. Przyspiesza tętno, zmienia się rytm oddechu, wzrasta napięcie mięśni, a uwaga skupia się na sygnałach płynących z ciała.
Osoba może interpretować kołatanie serca jako zawał, zawroty głowy jako zapowiedź omdlenia, a poczucie odrealnienia jako utratę kontroli nad psychiką. Taka interpretacja dodatkowo nasila strach i tworzy błędne koło paniki. Napad jest odczuwany jako skrajnie niebezpieczny, nawet jeśli badania nie wykazują bezpośredniego zagrożenia życia.
„Atak paniki jest falą nagłego, przytłaczającego lęku, któremu towarzyszy poczucie utraty kontroli” — wyjaśnia Światowa Organizacja Zdrowia w materiale o zaburzeniu panicznym, tłumaczenie redakcyjne.
Najczęstsze objawy fizyczne obejmują:
- gwałtowne przyspieszenie tętna lub mocne bicie serca;
- ucisk, kłucie albo ból w klatce piersiowej;
- płytki, przyspieszony oddech;
- uczucie braku powietrza lub duszenia się;
- drżenie rąk, nóg albo całego ciała;
- intensywne pocenie się;
- dreszcze lub nagłe uderzenia gorąca;
- nudności, ścisk w żołądku albo ból brzucha;
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi;
- osłabienie lub wrażenie zbliżającego się omdlenia;
- drętwienie i mrowienie palców, dłoni, stóp albo okolicy ust;
- suchość w ustach;
- napięcie mięśni szyi, karku i szczęki.
Do objawów psychicznych i poznawczych należą:
- nagły, trudny do opanowania strach;
- obawa przed śmiercią;
- lęk przed zawałem, udarem lub uduszeniem;
- strach przed utratą kontroli;
- przekonanie, że osoba „zwariuje”;
- derealizacja, czyli wrażenie, że otoczenie jest nierealne;
- depersonalizacja, czyli poczucie oddzielenia od własnego ciała;
- silna potrzeba natychmiastowej ucieczki;
- trudność w logicznym analizowaniu sytuacji;
- skupienie całej uwagi na oddechu, sercu lub innych dolegliwościach.
Ile trwa atak paniki
Najsilniejsza faza napadu zazwyczaj rozwija się szybko i osiąga szczyt w ciągu kilku minut. Część objawów może ustąpić po kilkunastu minutach, natomiast napięcie, zmęczenie, rozdrażnienie i obawa przed nawrotem mogą utrzymywać się dłużej. Nie istnieje jedna długość napadu właściwa dla wszystkich osób. Znaczenie mają intensywność reakcji, sposób oddychania, sytuacja, wcześniejsze doświadczenia oraz to, czy dana osoba rozpoznaje mechanizm paniki.
Po epizodzie często pojawia się wyczerpanie podobne do zmęczenia po dużym wysiłku fizycznym. Organizm przez kilka lub kilkanaście minut pracuje bowiem w trybie alarmowym.
Przedłużające się napięcie nie musi oznaczać, że pełny napad trwa przez wiele godzin — częściej jest to następujący po nim stan podwyższonego lęku.
| Etap napadu | Typowe odczucia | Co może pomóc |
|---|---|---|
| Początek | Nagłe kołatanie serca, niepokój, zmiana oddechu | Zatrzymanie się, rozpoznanie objawów, przyjęcie stabilnej pozycji |
| Narastanie | Duszność, drżenie, zawroty głowy, lęk przed utratą kontroli | Spokojny oddech bez gwałtownego nabierania powietrza |
| Szczyt | Silny strach, derealizacja, przekonanie o zagrożeniu życia | Uziemienie, kontakt z otoczeniem, spokojny komunikat osoby towarzyszącej |
| Wygaszanie | Stopniowe uspokojenie tętna i oddechu | Pozostanie w bezpiecznym miejscu, ograniczenie bodźców |
| Po napadzie | Zmęczenie, napięcie, obawa przed powtórką | Odpoczynek, zapisanie okoliczności, konsultacja przy nawrotach |
Skąd bierze się atak paniki
Nie ma jednej przyczyny wspólnej dla wszystkich napadów. Ryzyko może wynikać z połączenia predyspozycji biologicznych, sposobu reagowania układu nerwowego, przewlekłego stresu, wcześniejszych doświadczeń oraz interpretowania doznań z ciała jako niebezpiecznych.
Badania nad zaburzeniami lękowymi wskazują na współdziałanie czynników genetycznych i środowiskowych, a nie na jeden prosty mechanizm. Atak może mieć wyraźny bodziec, taki jak konflikt, tłum czy podróż, ale może również pojawić się bez łatwo rozpoznawalnego wyzwalacza.
Brak widocznej przyczyny nie oznacza, że objawy są udawane albo zależą od „słabej woli”. Reakcja jest rzeczywista, ponieważ obejmuje autonomiczny układ nerwowy, układ oddechowy, krążenie oraz napięcie mięśni.
Do czynników zwiększających prawdopodobieństwo napadu należą:
- Przewlekły stres Długotrwała presja w pracy, problemy finansowe, konflikty rodzinne, opieka nad chorą osobą lub brak odpoczynku mogą utrzymywać organizm w stanie podwyższonej gotowości. Szczegółowe strategie ograniczania napięcia opisano w poradniku o tym, jak radzić sobie ze stresem za pomocą oddechu, ruchu, snu i lepszej organizacji dnia.
- Silne albo traumatyczne doświadczenia Napady mogą pojawiać się po wypadku, przemocy, utracie bliskiej osoby, ciężkiej chorobie lub innym wydarzeniu przekraczającym dotychczasowe możliwości radzenia sobie. Związek nie zawsze jest natychmiastowy — pierwsze objawy mogą wystąpić dopiero po pewnym czasie.
- Nadmierna obserwacja ciała Osoba, która stale kontroluje tętno, oddech, ciśnienie albo zawroty głowy, może szybciej zauważać naturalne zmiany fizjologiczne. Gdy interpretuje je jako początek katastrofy, lęk narasta, a objawy rzeczywiście stają się silniejsze.
- Niedobór snu Niewyspanie może zwiększać drażliwość, podatność na stres i intensywność reakcji emocjonalnych. Osoby z problemami nocnymi mogą skorzystać z praktycznego planu opisującego jak prowadzić dziennik snu, ograniczać czynniki zakłócające zasypianie i poprawić rytm dobowy.
- Kofeina, nikotyna i inne substancje pobudzające Duże ilości kawy, napojów energetycznych, preparatów przedtreningowych, nikotyny lub niektórych środków psychoaktywnych mogą wywoływać kołatanie serca, drżenie i pobudzenie. U osoby podatnej takie sygnały mogą zostać odczytane jako początek napadu.
- Alkohol i objawy odstawienne Alkohol może chwilowo zmniejszyć napięcie, ale po ustąpieniu jego działania nasilać niepokój, zaburzać sen i powodować objawy autonomiczne. Próba samodzielnego „leczenia” lęku alkoholem zwiększa ryzyko uzależnienia i nie usuwa przyczyny napadów.
- Choroby i zaburzenia somatyczne Objawy podobne do paniki mogą występować między innymi przy zaburzeniach rytmu serca, chorobach tarczycy, astmie, hipoglikemii, niedokrwistości, zaburzeniach elektrolitowych lub działaniach niepożądanych leków. Dlatego pierwszy nietypowy epizod powinien zostać oceniony przez lekarza.
- Zmiany hormonalne i okresy dużego obciążenia U części osób nasilenie lęku wiąże się z ciążą, połogiem, menopauzą, chorobami endokrynologicznymi albo długotrwałym przeciążeniem organizmu. Sam związek czasowy nie wystarcza jednak do rozpoznania przyczyny.
„Zaburzenia lękowe są wynikiem złożonego współdziałania czynników społecznych, psychologicznych i biologicznych” — podaje WHO, tłumaczenie redakcyjne.
Jak opanować atak paniki bezpiecznymi metodami
Podczas napadu podstawowym zadaniem nie jest natychmiastowe „wyłączenie” wszystkich objawów, lecz ograniczenie ich dalszego nakręcania. Gwałtowne nabieranie bardzo głębokich wdechów może pogłębić hiperwentylację, dlatego oddech powinien być spokojny, niewymuszony i stopniowo zwalniany. Pomaga również oparcie stóp o podłoże oraz skierowanie uwagi na konkretne elementy otoczenia.
Osoba powinna pozostać w możliwie bezpiecznym miejscu, zwłaszcza jeżeli prowadzi samochód, znajduje się na wysokości albo obsługuje urządzenie. Nie należy wymagać od siebie natychmiastowego uspokojenia, ponieważ walka z każdym objawem może zwiększać napięcie. Skuteczniejszy jest prosty schemat wykonywany kolejno, bez testowania wielu technik jednocześnie.
„Kiedy zaczynasz panikować, skoncentruj się na powolnym oddychaniu, aby odzyskać większy spokój” — zaleca NHS Inform, tłumaczenie redakcyjne.
Plan działania krok po kroku
- Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu Usiądź albo oprzyj się o stabilną powierzchnię. Podczas jazdy zatrzymaj pojazd tam, gdzie jest to dozwolone i bezpieczne. Nie próbuj iść szybko, zbiegać po schodach ani prowadzić rozmowy wymagającej dużej koncentracji.
- Nazwij to, co się dzieje Można powiedzieć sobie w myślach: „To może być napad paniki. Objawy są silne, ale zaczną słabnąć”. Taki komunikat nie powinien gwarantować, że każda dolegliwość jest niegroźna. Przy pierwszym epizodzie albo nietypowych objawach nadal konieczna może być pomoc medyczna.
- Zwolnij oddech Należy oddychać bez forsowania płuc. Można wykonać spokojny wdech przez nos, a następnie nieco dłuższy wydech przez lekko zaciśnięte usta. Celem nie jest osiągnięcie idealnej liczby sekund, ale przerwanie szybkiego, płytkiego oddychania.
- Oprzyj stopy o podłoże Warto zwrócić uwagę na nacisk pięt, temperaturę podłogi, fakturę ubrania albo oparcie krzesła. Bodźce dotykowe pomagają przenieść uwagę z katastroficznych myśli na aktualne otoczenie.
- Zastosuj technikę 5–4–3–2–1 Należy nazwać:
- 5 rzeczy, które widać;
- 4 rzeczy, których można dotknąć;
- 3 dźwięki;
- 2 zapachy;
- 1 smak albo jedno spokojne zdanie opisujące aktualną sytuację.
- Rozluźnij wybrane partie mięśni Zamiast próbować rozluźnić całe ciało naraz, można opuścić barki, rozluźnić szczękę i przestać mocno zaciskać dłonie. Małe zmiany są łatwiejsze do wykonania przy dużym pobudzeniu.
- Ogranicz dodatkowe bodźce Głośna muzyka, tłum, gorące pomieszczenie lub intensywne światło mogą zwiększać dyskomfort. Jeżeli jest to bezpieczne, warto przejść do spokojniejszego miejsca, ale nie uciekać gwałtownie bez sprawdzenia otoczenia.
- Poproś jedną osobę o spokojne towarzyszenie Najlepsze są krótkie komunikaty: „Jestem obok”, „Oddychaj spokojnie”, „Usiądźmy tutaj”. Zasypywanie pytaniami, potrząsanie, krzyk lub powtarzanie „uspokój się” mogą pogorszyć sytuację.
Techniki doraźne pomagają przejść przez epizod, ale nie zastępują diagnozy ani terapii, gdy napady powracają.
W środku planu profilaktycznego należy uwzględnić także codzienną kondycję psychiczną. Pomocne może być regularne monitorowanie snu, napięcia, obciążenia zawodowego i sposobu odpoczywania. Konkretne zasady dotyczące ruchu, relacji, regeneracji oraz rozpoznawania pogorszenia samopoczucia zawiera materiał wyjaśniający, jak dbać o zdrowie psychiczne i kiedy nie odkładać konsultacji.
Czego nie robić podczas napadu paniki
Nie każda popularna metoda jest bezpieczna albo skuteczna dla wszystkich. Oddychanie do papierowej torby może być ryzykowne, ponieważ bez badania nie da się stwierdzić, czy duszność wynika wyłącznie z hiperwentylacji. Nie należy też podawać osobie cudzych leków uspokajających ani preparatów nieprzepisanych przez lekarza. Alkohol nie jest metodą leczenia — może pogłębić zaburzenia snu, lęk nawrotowy i ryzyko uzależnienia.
Ciągłe mierzenie pulsu lub ciśnienia podczas każdego epizodu może utrwalać koncentrację na ciele, chociaż w sytuacji medycznie uzasadnionej pomiar wykonany przez personel jest oczywiście potrzebny.
Niewskazane jest również całkowite unikanie wszystkich miejsc kojarzonych z napadem bez konsultacji terapeutycznej, ponieważ zakres unikania może stopniowo rosnąć.
| Niewskazane działanie | Dlaczego może szkodzić | Bezpieczniejsza alternatywa |
|---|---|---|
| Bardzo szybkie, głębokie oddychanie | Może nasilić hiperwentylację i zawroty głowy | Spokojny, niewymuszony oddech |
| Oddychanie do papierowej torby | Może opóźnić pomoc przy innej przyczynie duszności | Stabilna pozycja i ocena objawów |
| Podawanie cudzych leków | Ryzyko interakcji, przedawkowania i przeciwwskazań | Leki wyłącznie według zaleceń lekarza |
| Alkohol „na uspokojenie” | Krótkotrwały efekt, późniejsze nasilenie lęku | Kontakt z bliską osobą lub specjalistą |
| Krzyk i komendy „weź się w garść” | Zwiększają poczucie zagrożenia i wstydu | Krótkie, spokojne komunikaty |
| Natychmiastowa ucieczka | Może utrwalać przekonanie, że sytuacja była niebezpieczna | Bezpieczne pozostanie na miejscu, jeśli stan na to pozwala |
| Wielokrotne wyszukiwanie objawów | Może zwiększać koncentrację na katastroficznych scenariuszach | Ustalenie planu diagnostycznego z lekarzem |
Atak paniki czy problem z sercem — kiedy dzwonić pod numer 112
Atak paniki może przypominać zawał, zaburzenia rytmu serca, napad astmy, hipoglikemię lub inne ostre stany. Samodzielne rozpoznanie jest szczególnie trudne podczas pierwszego epizodu, ponieważ silny lęk utrudnia obiektywną ocenę objawów. Ból w klatce piersiowej nie powinien być automatycznie przypisywany nerwom, zwłaszcza u osoby z chorobami układu krążenia albo czynnikami ryzyka.
Pilnej oceny wymagają także utrata przytomności, znaczna duszność, sinienie, objawy neurologiczne oraz stan po przyjęciu nieznanej substancji. W razie bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy zadzwonić pod numer 112. Dyspozytor oceni sytuację i przekaże dalsze instrukcje.
Pomocy ratunkowej należy szukać, gdy występuje co najmniej jeden z następujących sygnałów:
- pierwszy w życiu silny napad z bólem w klatce piersiowej;
- ból promieniujący do ramienia, żuchwy, pleców lub nadbrzusza;
- utrata przytomności albo brak prawidłowego kontaktu;
- znaczna duszność, sinienie ust lub bardzo utrudnione oddychanie;
- osłabienie jednej strony ciała;
- opadnięcie kącika ust;
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia;
- drgawki;
- uraz głowy;
- objawy po zażyciu narkotyku, nieznanego preparatu lub nadmiernej dawki leku;
- myśli samobójcze, próba samouszkodzenia albo bezpośrednia groźba odebrania sobie życia;
- objawy wyraźnie różniące się od wcześniejszych rozpoznanych napadów.
Kiedy powtarzające się napady oznaczają zaburzenie paniczne
Pojedynczy atak może wystąpić w okresie przeciążenia i nie prowadzić do trwałych problemów. O zaburzeniu panicznym specjaliści myślą wtedy, gdy pojawiają się powtarzające, nieoczekiwane napady, a po nich utrzymuje się obawa przed następnym epizodem lub dochodzi do wyraźnej zmiany zachowania. Osoba może rezygnować z podróży, zakupów, pracy, wysiłku fizycznego albo pozostawania sama w domu.
Samo unikanie przynosi krótkotrwałą ulgę, lecz może wzmacniać przekonanie, że określone miejsce lub odczucie było rzeczywiście niebezpieczne. Rozpoznanie wymaga oceny specjalisty oraz wykluczenia działania substancji, leków i chorób somatycznych. Nie każdy pacjent z napadem paniki spełnia kryteria zaburzenia panicznego.
Do konsultacji powinny skłonić:
- dwa lub więcej napadów, szczególnie bez jednoznacznego bodźca;
- stałe oczekiwanie na kolejny atak;
- kontrolowanie wyjść pod kątem dostępu do pomocy;
- unikanie komunikacji publicznej, sklepów, kolejek lub otwartych przestrzeni;
- rezygnacja z ćwiczeń z obawy przed przyspieszeniem tętna;
- częste wizyty na izbie przyjęć mimo prawidłowych wyników;
- pogorszenie snu;
- zwiększone używanie alkoholu lub leków uspokajających;
- ograniczenie aktywności zawodowej i społecznej;
- objawy depresyjne albo myśli o samouszkodzeniu.
Regularny sen nie stanowi samodzielnego leczenia zaburzenia panicznego, ale zmniejszenie przewlekłego niewyspania może ułatwiać regulację napięcia. Pomocne wskazówki zawiera zestawienie pokazujące, ile snu potrzebuje człowiek w zależności od wieku i jakie zasady wspierają jego jakość.
Jak wygląda leczenie ataków paniki
Leczenie dobiera się do częstotliwości napadów, stopnia unikania, współistniejących chorób i preferencji pacjenta. Do najlepiej opisanych metod należy psychoterapia, szczególnie terapia poznawczo-behawioralna, która pomaga zmieniać katastroficzne interpretacje doznań fizycznych oraz stopniowo ograniczać zachowania unikowe.
W terapii mogą być stosowane kontrolowane ćwiczenia ekspozycyjne, prowadzone według planu i z uwzględnieniem stanu zdrowia. U części pacjentów lekarz rozważa farmakoterapię, między innymi określone leki przeciwdepresyjne. Dobór preparatu, dawki oraz czasu leczenia należy do lekarza, ponieważ znaczenie mają działania niepożądane, interakcje i choroby współistniejące.
Nie należy nagle odstawiać przepisanych leków ani zmieniać dawkowania na podstawie pojedynczego lepszego lub gorszego dnia.
„Psychoterapia, leki lub połączenie obu metod mogą być stosowane w leczeniu zaburzenia panicznego” — informuje amerykański National Institute of Mental Health, tłumaczenie redakcyjne.
Proces diagnostyczny może obejmować:
- rozmowę o przebiegu i częstotliwości objawów;
- ocenę sytuacji, w których dochodzi do napadów;
- analizę przyjmowanych leków, kofeiny, alkoholu i innych substancji;
- badanie fizykalne;
- pomiar ciśnienia i tętna;
- badania laboratoryjne, jeśli lekarz widzi wskazania;
- EKG lub inne badania przy objawach kardiologicznych;
- ocenę objawów depresji, innych zaburzeń lękowych i ryzyka samobójczego.
Głównym celem leczenia nie jest jedynie zmniejszenie liczby napadów. Chodzi także o ograniczenie lęku przed kolejnym epizodem, odzyskanie swobody poruszania się oraz powrót do pracy, nauki i relacji społecznych. NHS wskazuje psychoterapię i leczenie farmakologiczne jako podstawowe metody stosowane przy zaburzeniu panicznym.
Jak pomóc osobie podczas ataku paniki
Osoba towarzysząca powinna mówić spokojnie, krótko i konkretnie. Najpierw trzeba sprawdzić, czy miejsce jest bezpieczne, a następnie zapytać, czy podobne objawy występowały wcześniej i czy dana osoba ma ustalony plan postępowania. Nie należy stawiać diagnozy ani zapewniać, że „to na pewno tylko nerwy”, szczególnie przy pierwszym epizodzie.
Pomocne jest ograniczenie liczby osób wokół oraz zaproponowanie siedzącej pozycji. Można wspólnie skupić uwagę na przedmiotach w otoczeniu albo spokojnym rytmie wydechu. Jeśli pojawiają się objawy alarmowe, trzeba wezwać pomoc medyczną.
Przydatne komunikaty:
- „Jestem obok i zostanę z tobą”.
- „Usiądźmy w bezpiecznym miejscu”.
- „Spróbujmy zwolnić oddech, bez bardzo głębokich wdechów”.
- „Powiedz, czy takie objawy zdarzały się wcześniej”.
- „Czy masz przy sobie leki przepisane przez lekarza i instrukcję ich użycia?”.
- „Jeżeli ból albo duszność są inne niż zwykle, zadzwonimy po pomoc”.
Niewskazane komunikaty:
- „Przesadzasz”.
- „Nic ci nie jest”.
- „Przestań o tym myśleć”.
- „Weź się w garść”.
- „Inni mają gorzej”.
- „Musisz natychmiast stąd wyjść”.
Gdzie szukać pomocy w Polsce
Pierwszym kontaktem może być lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, szczególnie gdy objawy wystąpiły po raz pierwszy albo towarzyszą im dolegliwości fizyczne. Psycholog może przeprowadzić ocenę problemu i zaproponować odpowiednią formę wsparcia, natomiast psychiatra jest lekarzem uprawnionym do rozpoznawania zaburzeń psychicznych i prowadzenia farmakoterapii.
W przypadku nasilonego kryzysu można zgłosić się do Centrum Zdrowia Psychicznego, punktu interwencji kryzysowej albo szpitalnej izby przyjęć. W stanie bezpośredniego zagrożenia należy dzwonić pod numer 112.
Osoby dorosłe w kryzysie emocjonalnym mogą również korzystać z bezpłatnego numeru 116 123 oraz platformy 116sos.pl, dostępnych całodobowo.
„Wsparcia udzielają konsultanci poradni 116 123 oraz platformy 116sos.pl — anonimowo, bezpłatnie i o każdej porze” — informuje Ministerstwo Cyfryzacji.
| Sytuacja | Zalecany kontakt |
|---|---|
| Pierwszy napad bez objawów bezpośredniego zagrożenia | Lekarz POZ |
| Powtarzające się napady i lęk przed nawrotem | Psycholog, psychoterapeuta lub psychiatra |
| Konieczność oceny leków i farmakoterapii | Psychiatra |
| Nagły kryzys emocjonalny osoby dorosłej | 116 123 lub 116sos.pl |
| Myśli samobójcze bez możliwości zachowania bezpieczeństwa | 112, izba przyjęć lub SOR |
| Ból w klatce, omdlenie, objawy udaru, ciężka duszność | 112 |
Atak paniki — pytania i odpowiedzi
Czy atak paniki może pojawić się bez powodu?
Tak. Napad może wystąpić bez widocznego zewnętrznego wyzwalacza. Nie oznacza to jednak, że nie istnieją czynniki sprzyjające, takie jak długotrwały stres, niewyspanie, kofeina, wcześniejsze doświadczenia albo nadmierna koncentracja na sygnałach z ciała.
Czy można umrzeć podczas ataku paniki?
Sam napad paniki nie jest zwykle stanem bezpośrednio zagrażającym życiu, ale podobne objawy mogą wynikać z choroby serca, układu oddechowego lub innego ostrego problemu. Pierwszy epizod, nietypowy ból, utrata przytomności albo ciężka duszność wymagają oceny medycznej.
Czy atak paniki może wystąpić podczas snu?
Tak. Nocny napad może obudzić osobę z kołataniem serca, dusznością, poceniem i silnym lękiem. Należy jednak wykluczyć także inne możliwe przyczyny nocnych objawów, w tym bezdech senny, zaburzenia rytmu serca i refluks.
Czy kawa może wywołać atak paniki?
Kofeina może zwiększać tętno, drżenie, pobudzenie i niepokój. U osoby podatnej takie objawy mogą uruchomić lub nasilić napad. Reakcja zależy od dawki, indywidualnej tolerancji, pory spożycia, snu oraz jednoczesnego używania nikotyny lub napojów energetycznych.
Czy ataki paniki można skutecznie leczyć?
Tak. W leczeniu stosuje się przede wszystkim psychoterapię, a w uzasadnionych przypadkach również leki przepisane przez lekarza. Plan powinien obejmować nie tylko ograniczanie napadów, lecz także pracę nad lękiem przed nawrotem i unikaniem codziennych sytuacji.
Kiedy zgłosić się do specjalisty?
Gdy napady się powtarzają, powodują unikanie miejsc, zakłócają sen, pracę lub relacje albo prowadzą do używania alkoholu i leków bez kontroli lekarza. Pilna pomoc jest konieczna przy myślach samobójczych, samouszkodzeniu lub braku możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa.
Więcej ciekawych artykułów, porad lifestyle’owych i praktycznych wskazówek znajdziesz na stronie Lifestyle Blog. Rekomendujemy także lekturę materiału: Depresja sezonowa — objawy, przyczyny i kiedy szukać pomocy
