Kakao - skład i właściwości lecznicze ziaren kakaowca oraz najsmaczniejsze zdrowe sposoby stosowania w diecie

KakaoZiarna kakaowca właściwego służą ludzkości już od co najmniej 4000 lat, jednak ich zawartość i drogocenne właściwości zostały ostatecznie zbadane dopiero w XX wieku. Osoby spożywające przetwory kakaowca wykazały przede wszystkim dużą poprawę w zakresie działania układu krwionośnego - obniżenie ciśnienia tętniczego, unormowanie pracy serca i regenerację uszkodzonych naczyń krwionośnych.

Podczas badań osób w różnym wieku (metodą podwójnie ślepej próby) dowiedziono, iż kakao poprawia ukrwienie tkanek nawet o 2% u zdrowych osób i do 5% u cierpiących na zaburzenia krążenia. Poprawa jest widoczna także w unormowanym ciśnieniu tętniczym oraz lepszym stosunku zdrowego cholesterolu (HDL) do złego cholesterolu (LDL), a wszystkie te efekty uwidaczniają się nawet po trzech tygodniach przy regularnym spożywaniu przetworów kakaowca.

Najważniejsze przetwory kakaowca

Proszek kakaowy zawiera poniżej 20% tłuszczu (masła) kakaowego dzięki zabiegowi jego wytłaczania. Kryje w sobie mieszankę naturalnych substancji o potwierdzonym działaniu leczniczym, między innymi alkaloidy purynowe i flawonoidy. Wytwarza się z niego czekoladę oraz desery i napoje kakaowe.

Wytłaczane z nasion masło, mimo bycia produktem ubocznym procesu pozyskiwania proszku kakaowego, zostało uznane za olej o szczególnym znaczeniu leczniczym dzięki wieloletnim badaniom. Prawidłowo wyprodukowane i przechowywane masło kakaowe osiąga trwałość nawet do pięciu lat. W temperaturze pokojowej występuje w stałym stanie skupienia i dzięki zawartości naturalnych antyoksydantów (polifenoli) procesy jełczenia nie zachodzą nawet do 5 lat. Najcenniejsze jest masło nierafinowane, gdyż rafinacja to proces sprzyjający rozpadowi niektórych cennych składników.

Substancje aktywne i ich charakterystyka

Opisano szereg cennych biologicznie aktywnych związków:

  • flawonoidy (w tym procyjanidyny i katechiny)
  • alkaloidy purynowe (teobromina, teofilina i niewielkie ilości kofeiny)
  • cenne kwasy tłuszczowe (masło kakaowe)
  • niewielkie ilości modulującej odpowiedź immunologiczną kwercetyny oraz resweratrolu - słynnego związku stojącego za właściwościami czerwonego wina.
  • zawiera molibden, który jest pierwiastkiem śladowym odpowiedzialnym za działanie kluczowych enzymów detoksykujących

Flawonoidy odpowiadają za regenerację układu krwionośnego u osób regularnie spożywających przetwory nasion kakaowca. Związki te obniżają ciśnienie poprzez rozkurczanie ścian naczyń krwionośnych, które dodatkowo uszczelniają. Procesy lecznicze polegają na osłanianiu naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu przed działaniem proteaz – enzymów rozkładających białka.

Spośród alkaloidów purynowych teobromina ma największe znaczenie. To ona w szczególności odpowiada za antydepresyjne działanie czekolady i deserów na bazie kakao. Wraz z flawonoidami synergicznie obniża ciśnienie tętnicze i wykazuje działanie rozkurczowe. Jest lekkim psychostymulantem i pomaga utrzymać koncentrację. Teobromina była stosowana w składzie wielu leków nasercowych i uspokajających.

Masło kakaowe zapobiega stresowi oksydacyjnemu dzięki zawartości polifenoli oraz mieszanki kwasów tłuszczowych neutralizujących wolne rodniki. Stosowane jest ze szczególną skutecznością w preparatach dermatologicznych. Ze względu na właściwości osłonowe i szczególną łagodność dla skóry, używane jest w czopkach, globulkach i kremach leczniczych.

Jak dołączyć przetwory kakaowca do codziennej diety?

Najzdrowsza gorzka czekolada zawiera powyżej 90% miazgi kakaowej, jednak jej urzekająca goryczka nie przekonuje każdego miłośnika słodyczy. Aby wybrać zdrową czekoladę patrzmy na skład. Nie powinna zawierać emulgatorów i tłuszczów innych niż kakaowy - wartościowe czekolady składają się minimalnie w 50% z miazgi kakaowej. Należy pamiętać, iż czekolada zawiera wiele cukrów, których spożycie należy mieć pod kontrolą i rekompensować aktywnością fizyczną. Mleczna czekolada i słodycze w polewach czekoladowych zawierają w prawdzie kakao, jednak ilości te nie mają znaczącego pozytywnego wpływu na nasze zdrowie. Są to puste kalorie.

Kakao stanowi dodatek do wielu ciast i deserów bez konieczności pieczenia. Dla osób pragnących zminimalizowania spożycia węglowodanów najlepszą propozycją jest zastąpienie cukru stewią. Niewiele osób dziś stosuje stewię w deserach, jednak praktyka ta już od jakiegoś czasu jest modna pośród wielu renomowanych restauracji. Dzięki rosnącemu zainteresowaniu tym sposobem omijania pustych kalorii przy zachowaniu słodyczy w diecie, internet oferuje coraz więcej poradników i przepisów z wykorzystaniem stewii.

Przepysznym i zdrowym jednocześnie deserem są kakaowe trufle z daktylami. Składają się wyłącznie ze zblendowanych daktyli suszonych i wiórków kokosowych, a całości nie trzeba słodzić - naturalne cukry zawarte w daktylach złagodzą gorycz proszku kakaowego, w którym pyszne okrągłe trufle są obtoczone.

Dodatek do zdrowych przekąsek, śniadań i wypieków - kakao z powodzeniem służy za pyszny dodatek do batonów zbożowych, owsianek, naleśników, oraz rozmaitych wypieków. Warto jednak unikać niesamowicie kalorycznych musów, kremów i sosów czekoladowych, które da się zastąpić zdrowymi odpowiednikami. Batony zbożowe z dodatkiem miodu i suszonych owoców to świetna przekąska do pracy.

Napoje kakao słodzone miodem - kakao z niewielkim dodatkiem miodu, wanilii i cynamonu to świetny napój nie tylko na chłodne dni. Można rozkoszować się nim o każdej porze roku i korzystać ze zdrowotnych właściwości nasion kakaowca. Jeżeli prowadzimy aktywny tryb życia, możemy sobie częściej pozwolić na słodzenie miodem, jednak i ten warto zastąpić stewią.

Komentarze