Endodoncja - kiedy leczenie kanałowe zęba jest konieczne i jak wygląda jego przebieg?

Endodoncja - leczenie kanałowe zębaLeczenie kanałowe to metoda pozwalająca na zachowanie naturalnego zęba nawet po bardzo rozległych zapaleniach jego tkanek miękkich. Gdy próchnica dociera do wnętrza zębów, bakterie zazwyczaj infekują miazgę zęba, czyli jego naczynia krwionośne, włókna nerwowe oraz tkankę łączną. Poza właściwą jamą zęba, miazga wypełnia także jego kanały. Endodoncja to najskuteczniejszy zabieg stomatologii zachowawczej pozwalający utrzymać naturalne zęby i ich funkcje nawet przy rozległych przypadkach próchnicy.

1. Kiedy konieczne jest leczenie kanałowe i czy da się go uniknąć?

Zasada co do tego jest jedna - leczenie kanałowe należy wykonać, gdy nastąpiło nieodwracalne zakażenie miazgi zębowej. Przeciętny człowiek bez większego obeznania w dziedzinie stomatologii jest w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić stopień uszkodzenia swojego zęba obserwując towarzyszący temu ból. "Pobolewanie" nie musi od razu oznaczać infekcji tkanek miękkich, a może być wynikiem wnikania wysoce drażniących toksyn bakteryjnych do wnętrza zęba przez uszkodzone (dotknięte próchnicą) tkanki twarde. O ile jest to warunek sprzyjający zakażeniom miazgi, to przy szybkiej reakcji w postaci wizyty u dentysty wcale nie musi oznaczać konieczności wykonania endodoncji. Inaczej sprawa wygląda przy bezustannym bólu, który jest coraz intensywniejszy. Oznacza to, iż bakterie rozwijające się we wnętrzu zęba doprowadziły do martwicy tkanek miękkich. Aby uratować ząb i przywrócić jego pełną funkcjonalność na lata, konieczne jest leczenie kanałowe.

2. Etapy leczenia kanałowego

Upraszczając temat dla przeciętnego człowieka bez wykształcenia medycznego, leczenie kanałowe można podzielić na kilka etapów (znieczulenie pominięte zostało celowo, gdyż zależy od preferencji pacjenta):

1) Trepanacja zęba i usunięcie tkanek miękkich

Innymi słowy jest to otwarcie zęba poprzez wywiercenie w nim otworu, a następnie oczyszczenie komory z zawartych w nim wszystkich tkanek miękkich (wspomnianej miazgi), niezależnie od stopnia postępującej martwicy.

2) Oczyszczanie światła kanałów zębowych

Najbardziej skomplikowanym i wymagającym etapem zabiegu jest czyszczenie kanałów zębowych. Bywa ono nieprzyjemne dla pacjenta i wymaga dużej koncentracji od stomatologa, gdyż musi on dokładnie usunąć wszelkie pozostałości tkanek miękkich i bakterii. W wyniku niedostatecznego oczyszczenia kanałów może dojść do ponownej groźnej dla dziąsła infekcji, która wymaga ponownej trepanacji leczonego zęba.

Odpowiednie opracowanie kanałów wymaga pomiaru ich głębokości oraz oceny kształtu. Lekarz stomatolog dokonuje tego za pomocą endometru i analizy zdjęć rentgenowskich. Opracowywanie kanałów wymaga dobrego przygotowania, ponieważ przez nieuwagę łatwo je naruszyć, co może wywołać konieczność usunięcia zęba. Aby pomyślnie przeprowadzić zabieg, dentysta często posiłkuje się mikroskopem stomatologicznym.

Przez złożoność tego etapu dentyści często rozkładają go na kilka wizyt mając na uwadze nie tylko wygodę pacjenta, lecz także obserwację czy sterylizacja wnętrza zęba został poprawnie przeprowadzona. W trakcie leczenia po jednokrotnym zabiegu zakładana jest plomba tymczasowa. Należy bacznie obserwować wszelkie sygnały docierające z zęba i informować o nich podczas następnej wizyty.

3) Wypełnienie oczyszczonych przestrzeni zębowych i zamknięcie zęba

Po opracowaniu kanałów i ich osuszeniu lekarz zakłada wypełnienie. Dzięki sterylnemu wypełnieniu w zębie nie powstaną warunki korzystne dla rozwoju bakterii i zostanie mu przywrócona wewnętrzna struktura pozwalająca na korzystanie z niego jak ze zdrowego zęba. W całej długości zęba zostaje rozprowadzona skondensowana termicznie gutaperka, która szczelnie wypełnia wszelkie puste przestrzenie i nieregularne ściany opracowanego zęba.
Po skończonym zabiegu zostaje założona plomba i w ciągu kilku dni należy pokierować się do pracowni radiologicznej na kolejne zdjęcie zęba, które pozwoli zweryfikować efekty leczenia.

3. Całkowity czas trwania leczenia kanałowego zęba oraz pojedynczego zabiegu

Trudno precyzyjnie oszacować czas trwania leczenia. Wszystko zależy od ilości korzeni zęba oraz preferencji lekarza stomatologa. Pojedyncza wizyta zajmuje od dwudziestu do trzydziestu minut. Leczenie kanałowe zazwyczaj kończy się po trzech wizytach, jednak równie dobrze może zakończyć się na jednej lub nawet pięciu w przypadku ciężko zainfekowanych zębów.

4. Wtórne leczenie kanałowe zęba

Trwałość zęba po leczeniu kanałowym jest zaskakująco długa, nieraz dorównująca zdrowym zębom. Może się jednak zdarzyć, iż plomba się rozszczelni albo bakterie ponownie zainfekują komorę zębową lub kanały. Ponowna endodoncja przebiega podobnie do pierwszego zabiegu, jednak zamiast nieobecnych już tkanek miękkich, wymienia się wypełnienie gutaperkowe na nowe po wysterylizowaniu oczyszczonego wnętrza zęba. Ponowne opracowywanie kanałów zębowych jest ryzykowne i powinno być zawsze prowadzone z użyciem mikroskopu stomatologicznego.

Ząb nawet po kilkukrotnej endodoncji jest w stanie pełnić swoją naturalną funkcję bez żadnych przeszkód. Gdy już jesteśmy pewni, iż zanosi się na leczenie kanałowe - warto sprawdzić renomę lekarza w zakresie tego typu zabiegów. Dzięki internetowym rankingom i komentarzom byłych pacjentów można dowiedzieć się który okoliczny dentysta ma najlepsze predyspozycje do przeprowadzania takich zabiegów. Prawidłowo wykonana endodoncja gwarantuje zachowanie zęba nawet po rozległej infekcji, oczywiście przy zachowaniu prawidłowej higieny jamy ustnej.