Asertywność - czym jest i jak ją ćwiczyć? Trening asertywności

AsertywnośćDbanie o zachowanie swojej przestrzeni życiowej i życie zgodne z wyznawanymi zasadami, często bywa odbierane jako egoizm. Tymczasem taka postawa nie ma z tym nic wspólnego. To po prostu zdrowe podejście do życia, które pozwoli Ci zachować dobre samopoczucie i balans pomiędzy życiem prywatnym, zawodowym oraz potrzebami Twoimi i innych ludzi. Asertywność to właśnie sztuka stanowczego i efektywnego, ale uprzejmego dbania o swoje potrzeby. Sprawdź, czym jest asertywność i jak się ją ćwiczy.

Niestety, Polki bardzo często stawiają siebie i swoje potrzeby fizyczne oraz duchowe na ostatnim miejscu. Niemal każda zgadza się na rzeczy, na które wcale nie ma ochoty, poświęca swój czas, komfort, a niekiedy nawet zdrowie, aby zaspokoić w pełni oczekiwania innych. W ten sposób na pewno nie osiągniemy poczucia szczęścia i spełnienia w życiu.

Co to jest asertywność?

Życie w zgodzie ze swoimi przekonaniami, sumieniem i potrzebami duchowymi oraz fizycznymi to właśnie asertywność. Choć brzmi to banalnie i wszystkim nam wydaje się w pierwszej chwili oczywiste, to w rzeczywistości wiele z nas ma na co dzień spore problemy z asertywnym zachowaniem.

Czy zdarzyło Ci się zostać dłużej w pracy, bo szef poprosił Cię o to w ostatniej chwili, pomimo iż byłaś umówiona na popołudnie z siostrą do kina lub miałaś zaplanowaną wizytę kontrolną u dentysty? A może zgodziłaś się popilnować w weekend dziecka przyjaciółki, choć miałaś inne plany na spędzenie swojego wolnego czasu? Jeśli tak, to z pewnością masz problemy z asertywnością.

Niestety, nie jesteśmy przyzwyczajeni do dbania o siebie. Zostaliśmy wychowani w przekonaniu, że dbanie o swoje potrzeby to zbędny egoizm, a poświęcanie się dla innych, niekiedy do granic możliwości, to pożądane i potrzebne zachowanie. Nie jest to prawda.

Każda ma prawo do własnego zdania, do dbania o swoje potrzeby i odmawiania w sytuacjach, gdy nie mamy czasu, możliwości lub ochoty na zrobienie czegoś. Nie ma powodu by, mieć w takiej sytuacji wyrzuty sumienia, gdyż to nie jest nic złego, uważając swoje potrzeby i samopoczucie za ważne.

Oczywiście nie chodzi tutaj o to, by od dziś odmawiać wszystkiego wszystkim, którzy o coś nas poproszą, a jedynie o zachowanie zdrowych proporcji i niezałatwianie czyichś spraw, kosztem swojego własnego życia.

Psycholodzy są zgodni co do tego, że takie zdrowe postawienie granic, nie przychodzi łatwo - pora to zmienić i zacząć bardziej dbać o siebie.

Jak być bardziej asertywnym? - trening asertywności

Większość osób nie potrafi odmawiać - dzieje się to z różnych powodów, ale najczęściej po prostu uważa się, że osoba, która usłyszy od nas uprzejmą, lecz stanowczą odmowę, najzwyczajniej w świecie się obrazi. Często też wydaje nam się, że jeśli to my własnoręcznie czegoś nie zrobimy, to z pewnością nie będzie to wykonane dobrze, a powaga danej sytuacji wzrasta w naszej głowie tak bardzo, że mamy wrażenie, ze świat zawali się bez naszego poświęcenia sprawie. Musimy stanowczo zrewidować nasze poglądy, ponieważ nie są one prawdziwe, a wynikają bardzo często z niskiego poczucia własnej wartości, które sprawia, że zaniedbujemy siebie, a swoje potrzeby stawiamy zawsze na ostatnim miejscu.

Dobra wiadomość jest taka, że asertywności można się nauczyć. Tę bardzo przydatną życiową umiejętność może sobie wyćwiczyć każda z nas, będzie to jednak wymagać konsekwencji i cierpliwości. Dajmy sobie czas i dzień po dniu, wdrażajmy do swojego życia więcej asertywnych zachowań. Poniżej przedstawione zostały porady dotyczące tego, jak zbudować asertywność w kilku prostych krokach.

1. Zaufaj sobie

Często ignorujemy głos swojego serca i swoją intuicję. Robimy rzeczy, na które nie mamy ochoty, bo "tak trzeba", choć czujemy się z tym fatalnie. Najwyższa pora skończyć z ignorowaniem swojego wewnętrznego głosu.

Jeżeli coś budzi w Tobie niechęć, strach, obrzydzenie lub inne negatywne odczucia, po prostu nie zmuszaj się do zrobienia tego, tylko dlatego, że ktoś Cię o to prosi. Żyj zgodnie ze swoim sumieniem, ze swoimi uczuciami i przekonaniami. Robienie czegoś na siłę nie przyniesie dobrych rezultatów ani dla Ciebie, ani dla tej osoby, która Cię poprosiła.

Pamiętaj, że każdy z nas jest inny, ma inne upodobania i potrzeby:

  • Wcale nie musisz przyjmować propozycji współpracy w branży, która Cię nie interesuje, tylko dlatego, że proponuje Ci ją znajomy;
  • Nie masz obowiązku spędzać kilku godzin z koleżanką na zakupach w centrum handlowym, choć nie znosisz takich miejsc;
  • Nie musisz też zostawać w pracy dłużej, jeżeli masz inne plany na popołudnie.

To tylko przykłady, ale jakże opisujące prawidłowe zachowanie. Zaufaj sobie, uwierz w to, że Twoje potrzeby są ważne i masz prawo realizować swoje życie zgodnie ze swoimi odczuciami i podążać za głosem serca.

2. Uwierz w to, że świat poradzi sobie bez Twojego poświecenia

Z reguły mamy tendencję do wyolbrzymiania nawet drobnych codziennych sytuacji oraz swojej roli w wielu wydarzeniach. Wydaje nam się, że jeśli odmówimy czyjejś prośbie, to po prostu świat się zawali, ponieważ nikt nie wykona danego zadania tak dobrze, jak my.

Rezygnacja z takiego przekonania wyjdzie nam tylko na dobre. Niestety, choć czasem ciężko to zaakceptować, nie ma ludzi niezastąpionych i wcale nie jest tak, że to my musimy za wszelką cenę poświęcać się do granic możliwości i ulepszać świat.

Uwierz, że świat się nie skończy, jeśli koleżanka spędzi dzień w centrum handlowym sama, a Ty nie zrezygnujesz z zaplanowanego urlopu, ponieważ w pracy pojawił się jakiś ważny projekt.

Choć niekiedy trudno to przyjąć do wiadomości to prawda jest taka, że świat poradzi sobie bez Twojego poświęcenia, zwłaszcza jeśli narusza ono Twoje poczucie szczęścia, a niekiedy nawet powoduje konsekwencje zdrowotne.

Ciężko w to uwierzyć, ale badania pokazują, że wiele z nas, poświęca się dla innych tak bardzo, że zrezygnuje nawet ze swoich podstawowych potrzeb fizjologicznych oraz przerwy na zjedzenie posiłku w pracy, aby w tym czasie zastąpić kogoś innego i wykonać za niego jakieś obowiązki. Zdecydowanie nie powinno się tego robić. Ważne jest, by zadbać o siebie, bo nikt inny tego za nas nie zrobi. Miłość własna to wcale nie egoizm.

3. Zrozum, że opinia innych ludzi nie jest miarą Twojej wartości

Zgadzasz się na sugestie i propozycje innych w obawie, że się na Ciebie obrażą, będą na Twój temat plotkować lub wyrażać nieprzychylne opinie? Nie musisz robić czegoś, czego nie chcesz i jest niezgodne z Twoimi przekonaniami, tylko dlatego, że ktoś Cię o to prosi. Nie jest Twoim obowiązkiem spełnianie zachcianek wszystkich wokół. Zachowaj szacunek do siebie i naucz się nie przejmować opiniami innych ludzi - to jedyny sposób na osiągnięcie wewnętrznej harmonii i poczucia szczęścia.

Niestety,  ludzie są różni - czasami notorycznie wykorzystują innych i kolokwialnie mówiąc wręcz "wchodzą im na głowę", aby wymusić na nich realizację swoich założeń. Nie musisz zgadzać się na takie traktowanie. Bądź uprzejma, lecz stanowcza i zachowaj się tak, jak podpowiada Ci serce i sumienie. To, że ktoś nie zna granic i nie potrafi uszanować odrębności innych ludzi, naprawdę nie jest Twoim problemem i nie powinnaś się tym przejmować.

Wiele z nas zgadza się niemal na wszystko, aby zdobyć uznanie środowiska i przychylną opinię innych, jednak efekt takiego postępowania jest wręcz odwrotny. Nie zdobędziesz szacunku innych, nie mając swojego zdania i poświęcając się za każdym razem, gdy ktoś Cię o to poprosi. Ludzie gotowi są na wszystko, aby tylko zdobyć uznanie, wcale nie cieszą się szacunkiem i poważaniem innych.

4. Ćwicz asertywność na co dzień

Zacznij od małych kroków. Pamiętaj, że nie od razu Rzym zbudowano i jeśli dotychczas, asertywność była Ci obca, to z pewnością jej nauczenie się, zajmie Ci trochę czasu.

Nie rzucaj się od razu na głęboką wodę przykładowo w relacjach z szefem w pracy lub innych poważnych sytuacjach. Buduj swoją asertywność i pewność siebie krok po kroku, zaczynając od drobnych spraw. Na przykład naucz się uprzejmie odmawiać, gdy ekspedienta w sklepie natarczywie namawia Cię na zakup jakiegoś produktu lub jeśli nie masz ochoty na wieczorne wyjście ze znajomymi na miasto, nie wstydź się powiedzieć im, że po prostu masz ochotę spędzić spokojny wieczór w domu z książką i odpocząć.

Z czasem zauważysz, że wyrażanie swoich potrzeb przychodzi Ci coraz łatwiej. Staraj się nie reagować nerwowo, ale spokojnie i rzeczowo wyrażać swoje potrzeby i uczucia wobec ludzi i sytuacji.

Mów jasno i wprost, aby mieć pewność, że rozmówca, w pełni zrozumie Twoje intencje. Nie ma sensu obwijać w bawełnę i wstydzić się swoich potrzeb czy poglądów. Masz prawo mieć inne zdanie, inne plany lub inne odczucia, niż Twój rozmówca. Zachowaj się spokojnie i z szacunkiem, ale w zgodzie z samym sobą.

Korzyści z bycia asertywnym

Dzięki asertywności możesz wiele zyskać:

  • wzrośnie Twoje poczucie własnej wartości,
  • wreszcie będziesz mieć czas na odpoczynek i zadbanie o swoje zdrowie,
  • nauczysz się bardziej efektywnie zarządzać czasem i delegować obowiązki lub dzielić się nimi z innymi, zamiast brać wszystko na swoje barki,
  • wreszcie znajdziesz czas na realizację swoich pasji, wyznaczanie celów życiowych i osiąganie marzeń,
  • przestaniesz uzależniać swoją wartość jako człowieka, od tego, czy spełniasz w 100% wymagania innych ludzi,
  • zdecydowanie wzrośnie Twoje poczucie szczęścia,
  • asertywność realnie przełoży się to na poprawę Twojej efektywności w pracy oraz poprawę relacji w życiu osobistym.

Jeśli dotąd odmawianie stanowiło dla Ciebie wyzwanie, to zapewne początki będą trudne, ale nie poddawaj się. Ćwicz asertywne zachowania każdego dnia. Kluczem do sukcesu jest właśnie zaczęcie od drobnych spraw.

Od razu zauważysz jakie odczucia pojawiają się w Tobie, dzięki asertywności. Wiele osób początkowo odczuwa wyrzuty sumienia, że wybrało swoje plany, a nie zgodziło się na zaspokojenie czyichś potrzeb. Z czasem jednak to uczucie zniknie, a na jego miejsce pojawi się najpierw niewyobrażalna wręcz ulga, a następnie poczucie spokoju wewnętrznego.

Komentarze