A właśnie, że mogę... Jak stać się bardzo kreatywnym?

KreatywnośćKreatywność definiowana jest różne, jednak wszystkie definicje wskazują, że osoba kreatywna to nie tylko osoba wykonująca jakiś wolny, twórczy zawód. Nie trzeba być pisarzem, malarzem ani kompozytorem, żeby stawać się coraz bardziej kreatywnym. Dosłownie "kreatywny" pochodzi od łac. słowa "creatio" - stwarzać, tworzyć coś, konstruować, wynajdować.

Osobę uznaje się za kreatywną, czyli twórczą, jeżeli spełnia kilka warunków: potrafi popatrzeć na znany problem czy zjawisko z nowej strony, ma sporo różnych pomysłów, potrafi krytycznie ocenić dotychczasowe zarówno swoje, jak czyjeś dokonania, umie wyjść poza schematy i postawę bierno-odtwórczą. Kiedy ktoś recytuje nauczony na pamięć wiersz, to nie jest to kreatywne w sensie pierwotnym, bo osoba taka tylko odtwarza czyjś utwór. Jeżeli jednak zrobi to w nowy, pionierski sposób, np. z towarzyszeniem gitary i z układem choreograficznym - to wtedy można rzec, że wykonanie poezji było twórcze.

Osoby kreatywne myślą pozytywnie. Skupiają się na możliwościach, a nie ograniczeniach, a te ostatnie nie są dla nich przeszkodami, lecz wyzwaniami. Twórcze rozwiązywanie problemów to chyba istota bycia twórczym. Życie przecież w większości przynosi codzienne mniejsze i większe problemy, które domagają się rozwiązania, inaczej ciągną się za nami i potęgują zaległości. Idąc dalej, bycie kreatywnym wymaga pozytywnych i motywujących bodźców oraz informacji zwrotnych z otoczenia. Najpierw z takimi bodźcami spotykamy się w czasie nauki w szkole i nie zawsze są to bodźce budujące. Destruktywna krytyka dziecka, które karze się za różne przewinienia bez nagradzania tego, co było zrobione dobrze, może prowadzić do nerwicy, a na pewno niszczy kreatywność.

Przykładem usztywnienia w dorosłości może być częsty przekaz w szkole, że dane zadanie czy problem mają tylko jedno, właściwe rozwiązanie i należy się go trzymać. W ten sposób znikają cenne alternatywy, uczeń uczy się i zakuwa na pamięć, wbija do głowy regułki i definicje, które w późniejszym okresie zaczynają usztywniać spojrzenie na ludzi i świat, a w konsekwencji spychają do niskopłatnych zawodów, nie wymagających myślenia kreatywnego. Mając tedy w pamięć lekcje szkolne, warto, nawet po latach, krytycznie spojrzeć na to wszystko, czego uczono w sposób schematyczny. Ktoś, kto był przekonany, że “fizyka nie pozwala na jakieś zjawisko” ze zdumieniem odkrywa, że nauka poszła do przodu i to, co dawniej uznawano za niemożliwe albo mało prawdopodobne, okazuje się możliwe. Kiedy przestajemy myśleć negatywnie - "nie da się", "nikt jeszcze tego nie zrobił", "odkrywcy byli geniuszami z urodzenia", "jej się uda, ale mi na pewno nie", itd. - nie od razu zjawia się pozytywność. Żeby zacząć tworzyć, cokolwiek, począwszy od kreatywnej sprzedaży po wielkie dzieła literackie, malarskie czy muzyczne, najpierw należy bardzo krytycznie spojrzeć, odważyć się spojrzeć z dystansem na to, co w dzieciństwie mówili nam dorośli w szkole, domu czy kościele. Jest to bardzo trudny proces. Ociera się przecież o zdradę tego, w co wierzyliśmy, o czym byliśmy święcie przekonani, że stanowi to ostateczną interpretację i dalej nie należy szukać innych możliwości. Obecnie, w czasach, gdy nie ma już braku wyboru - jest raczej nadmiar możliwości, co też może utrudniać kreatywność - dużo łatwiej jest planować swoje cele, określać pułap, który chcemy osiągnąć, dużo łatwiej jest otworzyć własną firmę, być frilanserem czy samozatrudnionym.

Jeżeli jednak mieliśmy szczęście uczenia się już w naszych czasach, to i tak nie znaczy to, że szkoła, a nawet uniwersytet czy politechnika nauczyły nas kreatywności. W nauce nowe odkrycia są często przypadkowe, a żeby tak nie było, trzeba określić czego potrzeba do nabycia kreatywności. Bo twórczym nikt się nie rodzi. Jak dowodzi przykład genialnego, ciężko przez całe życie chorego Stefana Hawkinga, nawet ludzie pokrzywdzeni głęboko przez los mogą ćwiczyć kreatywność. Wymienimy zasadnicze warunki zostania osobą kreatywną:

  • Odzyskać siły witalne i ogólne zdrowie. Jeśli cierpisz na jakąś chorobę, czujesz się źle, to aby stać się ponownie kreatywnym, musisz się podleczyć. Dlatego jeśli dotąd tego nie robiłeś, zacznij od przyjrzenia się, w jakim stanie znajduje się twój organizm, włączając w to główne narzędzie kreowania, czyli mózg i system nerwowy.
  • Uwolnij się od negatywnych bodźców z otoczenia, zwłaszcza najbliższego. Osoby toksyczne w twoim życiu zawsze będą żerować na twej witalności, tak, że zamiast tworzyć, skupiasz się na walce o przetrwania, a to jest poniżej twej godności jako osoby ludzkiej.
  • Zacznij odpowiedni tryb życia, aktywny i dobrą dietę. Codzienny spacer albo jogging. Dużo ruchu - mówi się przecież “rusz głową”. Podczas ruchu uaktywniają się ośrodki koncentracji, więc w czasie wolny, podczas spaceru mogą przyjść do głowy nowe pomysły, idee i koncepcje, a czasami nawet nowatorskie teorie naukowe i pomysły na artystyczne bestsellery.
  • Zacznij czytać bogatą literaturę o kreatywności - jest tego sporo, także w wersji audio do słuchania podczas stania w korkach miejskich.
  • Pisz lewą ręką (prawą, jeśli jesteś leworęczny) - prawa półkula odpowiada za tworzenie, co jest pewnym uproszczeniem, ale badania wskazują, że istnieje podział zadań osobnych dla lewej i prawej półkuli mózgowej.
  • Ogranicz cukier, zwłaszcza sacharozę, przejdź na cukier trzcinowy albo brzozowy ksylitol. Wracaj do domu z pracy nie zawsze tą samą drogą. To bardzo pomaga w wykształceniu bycia kreatywnym.
  • Wszystkie automatyczne czynności codzienne - pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, wynoszenie odpadów, zakupy - staraj się nie wykonywać bezwiednie. Kupuj i wypróbuj nowe produkty, nowe sposoby przyrządzania potraw. Niech rutyna trochę ustąpi na rzecz innowacyjności. Można kreatywnie nawet rozwozić paczki w firmie kurierskiej, podobnie jak kreatywnie gotować i sprzątać.
  • Słuchaj muzyki klasycznej, która według badań synchronizuje półkule mózgowe. Należy to twórczość Bacha, Mozarta czy muzyka romantyczna, spokojna i wyciszająca. Musisz się wyciszyć, pozbyć zbędnych bodźców, ignorować wszystko, co przeszkadza ci w myśleniu, odciąć od bodźców negatywnych.
  • Wybierz się do teatru, kina albo do filharmonii - osoby "bywające" w wyższych sferach uznawane są za bardziej kreatywne niż uczestnicy kultury masowej. Pisz pamiętnik. Notuj wszelkie nawet najgłupsze pomysły. Rób sobie co kilka dni "burzę umysłu" - podobnie jak w firmach, tak i tu polega to na wygenerowaniu i spisaniu wszystkich możliwości, jakie tylko przyjdą do umysłu, a następnie wybraniu najlepszego rozwiązania. Technika ta zdobywa wielką popularność na świecie, nie tylko w wielkich projektach firm-gigantów, ale może ją stosować każdy do każdego typu problemu - zadania szkolnego, krzyżówki prasowej, projektu budynku czy stworzenia scenariusza serialu, który pobije rekordy popularności.

Dowiaduj się coraz więcej o świecie, śledź wiadomości, ale czytaj wolniej, zapamiętując to, co czytasz. Pamiętaj, że każdy kto dziś jest bardzo twórczy kiedyś nim nie był. Każdy kiedyś zaczynał. Dziś czas na ciebie.